فهرست مطالب

• پیش‌گفتار
• فصل اول: اصول و مبانی مشترک میان دو فیلسوف
• فصل دوم: پلانتینگا و نظریه دفاع اختیارگرایانه
• مسئله اصلی پلانتینگا چیست؟
• چرا خدا شر را روا داشته است؟
• آیا اعتقاد فرد خداباور تناقض‌آمیز است؟
• آیا می‌توان عدم ناسازگاری مجموعه A را ثابت کرد؟
• پلانتینگا و نظریه دفاع اختیارگرایانه
• خدا و جهان‌های ممکن
• اثبات نظریه دفاع اختیارگرایانه
• سازگاری وجود خدا با مقادیر شر اخلاقی موجود در جهان
• چکیده نظریه پلانتینگا
• فصل سوم: مطهری و نظریه عدل الهی
• مطهری و مسئله شر
• تعاریف
• مطهری و پاسخ به مسئله شر
• نعمت، امری نسبی است
• چکیده نظریه عدل الهی مطهری
• فصل چهارم: بررسی تطبیقی
• مبانی و ایده‌های مشترک میان پلانتینگا و مطهری
• برخی تفاوت‌ها
• انتقادات و اشکالات بر نظریه پلانتینگا
• نقدها و ایرادات بر نظریه مطهری
• نتیجه‌گیری

این کتاب یک پژوهش تطبیقی در حوزه فلسفه دین و کلام است که «مسئله شر» را از دو منظر متفاوت بررسی می‌کند: از یک سو آلوین پلانتینگا، فیلسوف تحلیلی مسیحی، با «نظریه دفاع اختیارگرایانه» و از سوی دیگر مرتضی مطهری با «نظریه عدل الهی» بر پایه فلسفه و کلام اسلامی. نویسنده ابتدا مبانی مشترک این دو متفکر را نشان می‌دهد، سپس هر نظریه را جداگانه تحلیل می‌کند و در پایان وجوه اشتراک و تفاوت، نقدها و امکان تکمیل یکدیگر را بررسی می‌کند.

فصل اول: به مبانی مشترک دو فیلسوف می‌پردازد؛ خداباوری، عقلانیت اعتقاد به خدا، صفات الهی، مسئله شر، حدود منطقی قدرت خدا و نقش اختیار. در این فصل تفاوت رویکردها نیز مطرح می‌شود؛ مثلاً مطهری بیشتر دلیل‌گراست و پلانتینگا از «باور پایه» دفاع می‌کند.
فصل دوم: به پلانتینگا اختصاص دارد. نویسنده مسئله شر از نگاه مک‌کی، انواع تناقض، مجموعه گزاره‌ها، «دفاع اختیارگرایانه»، جهان‌های ممکن، ذات و اوصاف ذاتی، شر اخلاقی و شر طبیعی و سرانجام سازگاری وجود خدا با شر را تحلیل می‌کند. هدف پلانتینگا نشان دادن سازگاری است، نه ارائه «تئودیسه» قطعی.
فصل سوم: نظریه مطهری را بررسی می‌کند: تعریف عدل و حکمت الهی، ماهیت شر، عدمی بودن شر، شر بالذات و بالعرض، نسبی بودن شر، ماده اولی به‌عنوان منشأ شر، تفکیک‌ناپذیری خیر و شر در جهان مادی، فواید و نقش تربیتی رنج‌ها و در نهایت چکیده نظریه عدل الهی مطهری.
فصل چهارم: بررسی تطبیقی است. اشتراکات دو نظریه، تفاوت‌ها، نقدهای وارد بر پلانتینگا و مطهری و نتیجه‌گیری ارائه می‌شود. نویسنده در پایان نشان می‌دهد که این دو نظریه می‌توانند مکمل یکدیگر باشند و یک «نظریه ترکیبی عدل الهی» برای حل مسئله شر شکل دهند.