فهرست مطالب

• سخن ناشر
• مقدمه
• بخش اول: بحث‌های مقدماتی و عمومی
• فصل اول: سرآغاز دین
• فصل دوم: ویژگی‌های عمومی ادیان ابتدایی
• فصل سوم: منشأ دین
• بخش دوم: ادیان ابتدایی در جوامع امروزی
• فصل اول: ادیان بومی آفریقا
• فصل دوم: ادیان بومی آمریکا
• فصل سوم: ادیان بومی اقیانوس آرام (استرالیا، پلینزی، ملانزی)
• بخش سوم: ادیان خاموش
• فصل اول: ادیان بین‌النهرین (سومر، بابل، آشور)
• فصل دوم: دین مصر قدیم
• فصل سوم: ادیان یونان باستان
• فصل چهارم: ادیان امپراتوری روم
• فصل پنجم: ادیان تمدن‌های قدیم قاره آمریکا (آزتک، مایا، اینکا)
• منابع و مآخذ
• نمایه

آیا تا به حال فکر کرده‌اید انسان‌های نخستین چگونه به وجود خدا یا نیروهای ماوراءالطبیعه اعتقاد پیدا کردند؟ تمدن‌های باستانی مانند مصر، بابل و یونان چه تصوری از آفرینش و زندگی پس از مرگ داشتند؟ کتاب «ادیان ابتدایی و خاموش»، سفری شگفت‌انگیز و آکادمیک به دنیای باورهای دینی است که یا در دورافتاده‌ترین قبایل جهان امروز باقی مانده‌اند و یا در گذر زمان به فراموشی سپرده شده‌اند. این کتاب با نثری روان و مستند، پنجره‌ای تازه به روی تاریخ ادیان و انسان‌شناسی فرهنگی می‌گشاید.

بخش اول: مبانی و سرآغاز دین
این بخش به پرسش‌های بنیادین درباره چیستی دین، زمان پیدایش آن و نظریات مختلف درباره منشأ دین می‌پردازد. نویسنده با بررسی ادیان انسان‌های نئاندرتال، کرومانیون و عصر نوسنگی، به کاوش در اولین نشانه‌های اعتقادی بشر می‌پردازد. سپس ویژگی‌های مشترک ادیان ابتدایی نظیر **مانا (نیروی مرموز)، سحر و جادو، شمنیزم، فتیش‌پرستی، تابو، توتم‌پرستی و آنیمیسم (روح‌باوری)** را تشریح می‌کند و در نهایت نظریات اندیشمندانی چون ادوارد تایلر، دورکیم، فروید و ویلهلم اشمیت را درباره چگونگی پیدایش دین به بوته نقد می‌کشد.

بخش دوم: ادیان ابتدایی در جوامع امروزی
این بخش به مطالعه میدانی و انسان‌شناختی ادیان زنده‌ای می‌پردازد که همچنان در میان اقوام بدوی و بومی نقاط مختلف جهان رواج دارند:
ادیان آفریقایی: بررسی باور به خدای برتر، ارواح نیاکان، اسطوره‌های آفرینش، آیین‌های باران‌خواهی و جایگاه جادوگران در قبایل آفریقایی.
ادیان بومی آمریکا: کاوش در اعتقاد به خدای بزرگ، تقدس طبیعت و حیوانات، مفهوم «روح آزاد»، مراسم «چپق مقدس» و آیین‌های شفا در میان سرخ‌پوستان و اسکیموها.
ادیان اقیانوس آرام: مروری بر باورهای بومیان استرالیا (مفهوم «دوران رؤیایی» و توتم‌پرستی)، پلینزی و ملانزی.

بخش سوم: ادیان خاموش (تمدن‌های باستانی)
«ادیان خاموش» به ادیان تمدن‌های بزرگی اشاره دارد که امروزه پیروانی ندارند اما تأثیر عمیقی بر تاریخ بشر گذاشته‌اند. در این بخش می‌خوانید:
بین‌النهرین: آشنایی با خدایان سومری، حماسه آفرینش بابلی (انوما الیش)، داستان طوفان و حماسه گیلگمش، و قوانین حمورابی.
مصر قدیم: اسطوره اوزیریس و ایزیس، فرعون‌ها به عنوان تجلی خدا، باور به زندگی پس از مرگ، «کتاب مردگان» و اصلاحات دینی آخناتون (پرستش خدای یگانه، آتون).
یونان باستان و روم: خدایان المپ (زئوس و دیگران)، آیین‌های شفاگیری، پیشگویی در معبد دلفی، آیین‌های سری و رمزی، و در روم باستان؛ خدایان خانگی، پرستش امپراتور و تأثیرپذیری از یونان.
تمدن‌های آمریکای باستان: اسطوره‌های آفرینش پیچیده، خدایان بزرگ (مانند کوتزالکواتل و ویراکوچا)، و آیین‌های قربانی انسانی در تمدن‌های آزتک، مایا و اینکا.