فهرست کلی مطالب

• زیبایی‌شناسی
• تجربه زیبایی‌شناختی و داوری
• کانت و سویه هنجاری زیبایی‌شناسی
• ذات هنر
• تعاریف هنر
• نظریه نشانه‌شناختی هنر
• ابعاد هنر
• بازنمایی
• بازنمایی و «دیدن-در»
• بیان
• معنا
• هدف هنر

کتاب «زیبایی‌شناسی» اثر سباستین گاردنر، درآمدی روشن و فشرده به مسائل بنیادی زیبایی‌شناسی و فلسفه هنر است. گاردنر با زبانی دقیق اما غیرفنی، خواننده را با پرسش‌های اصلی این حوزه آشنا می‌کند: تجربه زیبایی‌شناختی چیست؟ داوری زیبایی‌شناختی چه ویژگی‌هایی دارد؟ آیا کیفیت‌های زیبایی‌شناختی عینی‌اند یا سوبژکتیو؟ و نسبت آن‌ها با ذائقه و احساسات چیست؟ نویسنده در بخش نخست، آرای هیوم و کانت درباره ذائقه و داوری زیبایی‌شناختی را بررسی می‌کند و معضل ذائقه را می‌کاود: چگونه می‌توان برخی داوری‌ها را معتبر دانست بی‌آنکه به نسبی‌گرایی فروغلتید؟ سپس به راه‌حل کانت و مفهوم بی‌علاقگی و اعتبار جهان‌شمول داوری ذوقی می‌پردازد.

بخش دوم به ذات هنر اختصاص دارد. گاردنر تعریف‌های سنتی مانند تقلید از طبیعت و مراوده احساس را نقد می‌کند و نظریه‌های فرمالیستی، نهادی و نشانه‌شناختی را می‌سنجد. پرسش این است که چه چیزی یک چیز را اثر هنری می‌کند و آیا هنر ذات دارد یا مفهومی تاریخی و قراردادی است.

بخش سوم ابعاد هنر را می‌کاود: بازنمایی در نقاشی، بیان در موسیقی و معنا در ادبیات. در بازنمایی، نظریه شباهت و نظریه «دیدن-در» ولهایم بررسی می‌شود. در بیان، بحث موسیقی و عواطف، فرمالیسم هانسلیک و نظریه‌های شباهت و نمادپردازی النگر مطرح می‌گردد. در معنا، مسئله تفسیر، نیت مؤلف، مغالطه قصدی و چندگانه‌باوری در تفسیر ادبی بحث می‌شود.

بخش پایانی به هدف و ارزش هنر می‌پردازد: آیا هنر خودهدف است یا در خدمت اهداف اخالقی، سیاسی یا شناختی؟ گاردنر از «هنر برای هنر» تا دیدگاه‌های تعلیمی و اجتماعی را بررسی می‌کند. کتاب با پرسش‌هایی برای مباحثه و فهرست مطالعات بیشتر پایان می‌یابد و برای دانشجویان فلسفه، هنر و علاقه‌مندان به زیبایی‌شناسی منبعی ارزشمند است.