فهرست مطالب

• بخش اول: مقدمات
• مقدمه مترجم
• پیش‌گفتار مؤلف
• گزارش روایات طبری و ابومخنف
• روش بازسازی متن مفقود وقعة الطف
• گزارش نشر و ترجمه
• کربلا و ابومخنف
• خاندان ابومخنف و نوشته‌های او
• مذهب و وثاقت ابومخنف
• هشام کلبی
• مقتل منسوب به ابومخنف و نقد آن
• سندهای ابومخنف
• بخش دوم: متن کتاب وقعة الطف
• امام حسین در مدینه
• امام حسین در مکه
• ورود مسلم به کوفه
• خروج امام حسین از مکه
• منزلگاه‌های بین راه
• یورش ابن سعد به امام حسین
• حوادث شب عاشورا
• صبح روز عاشورا
• شروع نبرد
• شهادت یاران و خاندان امام حسین
• نبرد و شهادت امام حسین
• غارت خیمه‌ها
• اسرا در مجلس ابن زیاد
• حرکت سرها و اسرا به سوی شام
• اهل بیت در مدینه
• اولین زائر امام حسین از کوفیان
• بخش سوم: فهرست‌ها و پیوست‌ها
• فهرست اعلام و شرح حال آن‌ها
• فهرست اسامی قبایل
• فهرست مکان‌ها
• فهرست آیات
• فهرست احادیث
• فهرست ضرب‌المثل‌ها
• فهرست اشعار
• پیوست: تطبیق شماره روایات تاریخ طبری و وقعة الطف
• فهرست منابع

این کتاب ترجمه فارسی «وقعة الطف» اثر محمدهادی یوسفی غروی است که با ترجمه محمدصادق روحانی منتشر شده است. محور اصلی کتاب، بازسازی کهن‌ترین روایت موجود از واقعه کربلا، یعنی «مقتل الحسین» ابومخنف، بر پایه روایات پراکنده او در تاریخ طبری و برخی منابع کمکی دیگر است. کتاب تنها به نقل حوادث کربلا بسنده نمی‌کند، بلکه پیشینه و پیامدهای آن، از مرگ معاویه و بیعت‌گیری برای یزید تا حرکت امام حسین، قیام مسلم، حوادث عاشورا، اسارت اهل بیت و بازگشت آنان به مدینه را در ترتیبی تاریخی ارائه می‌دهد.

بخش اول، مقدماتی پژوهشی است. مترجم در مقدمه خود از روند ترجمه، نسخه‌ها و ویژگی‌های کار سخن می‌گوید. پیش‌گفتار مؤلف به جایگاه تاریخ‌نگاری، کربلا، ابومخنف، خاندان او، نوشته‌ها، مذهب و وثاقت او و نیز هشام کلبی می‌پردازد. در این بخش همچنین روش بازسازی متن مفقود ابومخنف، گزارش روایات طبری و ابومخنف، نقد مقتل منسوب و جعلی به ابومخنف و توضیح سندهای روایات آمده است. این بخش برای فهم اعتبار و روش کتاب بسیار مهم است.

بخش دوم، متن اصلی وقعة الطف است و با شماره‌گذاری روایات تنظیم شده است. این بخش به ترتیب زمانی از وصیت معاویه و مرگ او آغاز می‌شود، سپس امام حسین در مدینه و مکه، نامه‌های کوفیان، قیام و شهادت مسلم بن عقیل، خروج امام از مکه، منزلگاه‌های میان راه، برخورد با حرّ، ورود به کربلا، مذاکرات با عمر بن سعد، حوادث شب و روز عاشورا، نبردها، شهادت یاران و خاندان، شهادت امام حسین، غارت خیمه‌ها، اسارت اهل بیت، مجلس ابن زیاد، حرکت به شام، مجلس یزید، بازگشت به مدینه و نخستین زیارت‌کننده کربلا را در بر می‌گیرد. این بخش، ستون فقرات کتاب و نزدیک‌ترین گزارش روایی به مقتل کهن ابومخنف است.

بخش سوم شامل فهرست‌های تخصصی و پیوست‌هاست: شرح حال اعلام، قبایل، مکان‌ها، آیات، احادیث، ضرب‌المثل‌ها و اشعار. همچنین جدولی برای تطبیق شماره روایات این کتاب با تاریخ طبری و فهرست منابع افزوده شده است. این بخش‌ها کار مرجع را برای پژوهشگران آسان‌تر می‌کند و امکان پیگیری هر روایت را در منابع اصلی فراهم می‌سازد.

در مجموع، کتاب برای پژوهشگران تاریخ عاشورا، مقتل‌شناسی و تاریخ‌نگاری اسلامی اثری مهم است؛ زیرا تلاش می‌کند روایتی منقح، مستند و تا حد امکان نزدیک به متن کهن ابومخنف ارائه دهد و در عین حال، افزوده‌ها و تحریف‌های مقتل‌های متأخر یا منسوب را نقد کند.

این کتاب درباره چیست؟

کتاب «وقعة الطّف» بازسازی کتاب «مقتل الحسین» اثر ابومِخنَف براساس روایت «تاریخ طبری» است. این اثر قدیمی‌ترین روایت از واقعه عاشورا است که توانسته است نزدیک‌ترین روایت را از این واقعه، گزارش کند. مخاطب در این اثر بسیاری از افزوده‌هایی که بعداً در روایات مربوط به عاشورا نقل شده است را نمی‌بیند.

و مناسب چه کسانی است؟

پژوهشگران تاریخ اسلام.

علاقه‌مندان به فهم صحیح از واقعه عاشورا.

مداحان و واعظانی که قصد دارند روایت معتبری از عاشورا ذکر کنند.