فهرست کلی مطالب

• مقدمه سید حسن اخلاق
• پیشگفتار نویسنده
• فصل اول: پیشینه عرفان‌پژوهی در افغانستان معاصر
• فصل دوم: طریقت نقشبندیه
• فصل سوم: طریقت قادریه
• فصل چهارم: طریقت چشتیه
• فصل پنجم: سهروردیه و سایر طریقت‌ها
• فصل ششم: کارکردها و آسیب‌شناسی تصوف در افغانستان معاصر
• پیوست: خانقاه‌های افغانستان
• نمایه‌ها و تصاویر مراکز و مشایخ طریقت

کتاب «تصوف در افغانستان معاصر» نوشته سید جمال‌الدین موسوی، با مقدمه سید حسن اخلاق، اثری پژوهشی و میدانی درباره تاریخ، وضعیت و کارکردهای تصوف در افغانستان معاصر است. نویسنده در این کتاب کوشیده است تا با تکیه بر منابع مکتوب و مشاهدات میدانی، تصویری جامع از طریقت‌های صوفیانه، شخصیت‌های عرفانی، خانقاه‌ها و نقش اجتماعی و سیاسی تصوف در افغانستان دو سده اخیر ارائه دهد. نویسنده در فصل اول به پیشینه عرفان‌پژوهی در افغانستان می‌پردازد و پژوهشگران مشهور این حوزه مانند صالح‌الدین سلجوقی، محمد عبدالحمید اسیر، سید ادریس‌شاه هاشمی، محمد سعید افغانی، خال محمد خسته، خلیل‌الله خلیلی، نجیب مایل هروی و واصف باختری را معرفی می‌کند. فصل دوم به طریقت نقشبندیه، شاخه مجددیه و مشاهیر آن در ولایات مختلف اختصاص دارد. نقشبندیه به عنوان فراگیرترین طریقت در افغانستان، در طول تاریخ در تحولات سیاسی و اجتماعی نقشی اساسی داشته است. فصل سوم به طریقت قادریه، سادات گیالنی هرات و کابل و دیگر مشاهیر آن می‌پردازد. فصل چهارم طریقت چشتیه و شاخه‌های آن در هرات و کابل را بررسی می‌کند. فصل پنجم به طریقت‌های سهروردیه، صلواتیه، گبرویه و روشنیه اختصاص دارد. فصل ششم به آسیب‌شناسی تصوف می‌پردازد و کارکردهای آن مانند شریعت‌محوری، رشد ادبیات عرفانی، تعالی‌بخشی هنر عرفانی، استبدادستیزی و حضور در نهضت مقاومت در برابر متجاوزان را برمی‌شمارد و آسیب‌هایی چون سیاست‌گروی و نمادگرایی را نقد می‌کند. ابن کتاب همچنین شامل پیوستی درباره خانقاه‌های افغانستان، نمایه‌های مفاهیم، گروه‌ها، کتاب‌ها، مکان‌ها و اشخاص، و تصاویری از مراکز و مشایخ طریقت است. این اثر برای پژوهشگران عرفان، تاریخ و فرهنگ افغانستان منبعی ارزشمند و کم‌نظیر به شمار می‌آید.