فهرست کلی مطالب

• بخش اول: زنان و سیاست جهانی
• زنان و همسان‌سازی فرهنگی
• اهداف غرب از همسان‌سازی فرهنگی: اهداف سیاسی و اقتصادی
• ابزارها و روش‌های همسان‌سازی فرهنگی: رسانه‌ها، بنیادها و مؤسسات فرهنگی، سازمان‌های بین‌المللی، میثاق‌ها و کنوانسیون‌ها
• فمینیسم و همسان‌سازی فرهنگی
• زنان و مقابله با اصول‌گرایی اسلامی
• بخش دوم: دفاع از حقوق زنان
• جریان سیاسی دفاع از حقوق زنان
• جریان غیردینی (سکولار) دفاع از حقوق زنان
• جریان دینی دفاع از حقوق زنان
• طیف تجددگرا: ویژگی‌ها و نقد
• طیف اصول‌گرا: ویژگی‌ها
• سخن پایانی: زنان و مسئولیت‌های نظام جمهوری اسلامی
• فهرست منابع مطالعاتی و کتابنامه

کتاب می‌کوشد با رویکردی تحلیلی و انتقادی، جریان‌های مدافع حقوق زنان در ایران را از پیروزی انقلاب اسلامی تا سال ۱۳۸۵ بررسی کند. نویسنده در بخش اول، زمینه‌های جهانی این مسئله را می‌کاود و نشان می‌دهد غرب برای تحمیل فرهنگ و ارزش‌های خود، سیاست «همسان‌سازی فرهنگی» را با ابزارهایی چون رسانه، بنیادهای به‌ظاهر فرهنگی، سازمان‌های بین‌المللی و کنوانسیون‌ها پیش می‌برد. در این میان، زنان به دلیل نقش کلیدی در فرهنگ و خانواده، نقطه ثقل این تهاجم فرهنگی به شمار می‌آیند. نویسنده فمینیسم را نیز در همین چارچوب تحلیل می‌کند و آن را عاملی برای تضعیف نهاد خانواده و ایجاد تخاصم میان زن و مرد می‌داند.

بخش دوم به فضای داخلی ایران اختصاص دارد. نویسنده جریان‌های فعال در دفاع از حقوق زنان را به سه جریان عمده تقسیم می‌کند: سیاسی، سکولار و دینی. جریان سیاسی بیشتر با گرایش‌های چپ و فمینیستی خارج از کشور پیوند دارد و به جای اصلاح تدریجی، در پی تقابل با نظام اسلامی است. جریان سکولار با تکیه بر گفتمان مدرن و حقوق بشر غربی، بر تغییر قوانین به سود برابری کامل زن و مرد تأکید می‌کند و نویسنده آن را در تقابل با مبانی دینی و قانون اساسی می‌بیند. جریان دینی خود به دو طیف تجددگرا و اصول‌گرا تقسیم می‌شود؛ طیف تجددگرا با خوانشی جدید از دین، برخی احکام را امضایی، تاریخی و قابل تغییر می‌داند، در حالی که طیف اصول‌گرا بر تفاوت‌های طبیعی زن و مرد، خانواده‌محوری، حفظ کرامت زن و اجرای موازین اسلامی تأکید دارد.

کتاب در پایان، مسئولیت نظام جمهوری اسلامی را در تحقق حقوق زنان بر پایه اصول قانون اساسی، اجتهاد مستمر، توجه به خانواده، تأمین اجتماعی و رفع تبعیض‌های ناروا یادآور می‌شود. این اثر برای شناخت جریان‌شناسی فکری و فرهنگی مسائل زنان در ایران، منبعی مفید و قابل تأمل است.