فهرست کلی مطالب:

• مقدمه
• فلسفه منطق ریاضی: تأملی در منطق ریاضی (نگرش تابع ارزشی)، تأملی در منطق ریاضی (نگرش اصل موضوعی)
• فلسفه منطق ارسطو: راز بداهت شکل اول، اندراج، درآمدی بر فلسفه منطق ارسطو، اهمیت ترتیب مقدمات، تحلیل دیدگاه غزالی درباره تقابل امامت و منطق
• منطق و معرفت: منطق و معرفت، منطق و معرفت‌شناسی، تأملی در مقاله «نقش عوامل اجتماعی در معرفت ریاضی و منطقی»، مبانی دینی نقدپذیری
• نقد و بررسی ترجمه‌ها و آثار: ارزیابی ترجمه عربی قیاس ارسطو، نقد ترجمه آنالوطیقای پرخیده ملکی، نقدی بر کتاب «مبانی منطق و روش‌شناسی»، تأملی دیگر در «هنر استدلال»
• پیوست‌ها: نقد ترجمه دکتر ادیب سلطانی، نقل و نقد دلایل منکرین بدیهیات، منطق: دانش یا ابزار؟، عکس و نقیض مطلقات از دیدگاه ابن‌سینا و خواجه نصیر

«جستارهای منطقی» مجموعه مقالاتی است که نویسنده از سال ۱۳۸۱ تاکنون در نشریات مختلف منتشر کرده و در این کتاب با ویرایش و افزودن پیوست‌ها بازنشر شده است. نویسنده به منطق ریاضی می‌پردازد و دو لایه آن را از هم تفکیک می‌کند: نگرش تابع ارزشی و نگرش اصل موضوعی. در این بخش، پارادوکس‌های استلزام مادی، اصل تناقض، شرطی‌های خلاف واقع، کل‌گرایی کواین و لزوم نظام استنتاجی مستقل تحلیل می‌شود. نویسنده نشان می‌دهد که حساب گزاره‌ها با وجود صورت‌گرایی، در نهایت به قواعدی چون وضع مقدم، رفع تالی و برهان خلف وابسته است.

سپس به منطق ارسطو می‌پردازد و مباحثی چون رابطه حمل و اندراج، راز بداهت شکل اول، برهان افتراض، شکل چهارم، مثال نقض و نقش ابن‌سینا در صوری‌سازی منطق را بررسی می‌کند. به باور او، منطق ارسطویی برخلاف منطق ریاضی، صورت‌گرایی محض نیست و پیوندی عمیق با هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی دارد. در ادامه، نسبت منطق با معرفت‌شناسی و جامعه‌شناسی معرفت کاویده می‌شود و اصولی چون اصل تناقض، وضع مقدم و رفع تالی، پیشینی و فراتاریخی تلقی می‌گردند.

بخش مهمی از کتاب به غزالی و تقابل امامت و منطق اختصاص دارد. نویسنده دیدگاه غزالی در «القسطاس المستقیم» را گزارش و نقد می‌کند و نشان می‌دهد که قواعد منطقی، البشروط و مشترک میان همه نظام‌های فکری‌اند و نمی‌توان آنها را در برابر اندیشه امامت قرار داد.

در بخش پایانی، ترجمه‌های عربی و فارسی قیاس ارسطو، از جمله ترجمه ادیب سلطانی و پرخیده ملکی، نقد و ارزیابی می‌شود. نویسنده با مقایسه متن عربی با متن یونانی و ترجمه‌های معتبر انگلیسی، کاستی‌ها و برتری‌های این ترجمه‌ها را نشان می‌دهد. همچنین آراء ابن‌سینا و خواجه نصیر درباره عکس و نقیض مطلقات تحلیل می‌شود و تفاوت نظام منطقی آن دو آشکار می‌گردد.

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، منطق، تاریخ اندیشه اسلامی و فلسفه منطق مفید است و خواننده را با مباحثی همچون تابع ارزشی، اصل موضوعی، اندراج، بدیهیات، نقد ترجمه‌ها و نسبت منطق با معرفت آشنا می‌کند.