فهرست مطالب

• فمینیسم و فلسفه: مقدمه
• فلسفه و مردانگی
• دوگانه‌ها: دریدا و فمینیسم
• فمینیسم و فلسفه
• فمینیسم در فلسفه: دو تلقی
• تعهدهای فلسفی
• منابع برای مطالعه بیشتر
• پرسش‌هایی برای بحث
• نمایه

این کتاب به بررسی رابطهٔ میان فلسفه و فمینیسم، حضور تاریخی زنان در فلسفه، تصویر زنان در آثار فیلسوفان، و پرسش از «مردانه» بودن سنت فلسفی می‌پردازد. نویسندگان نشان می‌دهند که پرسش‌های مربوط به جنسیت و موقعیت اجتماعی فیلسوفان را نمی‌توان امری بیرونی و نامرتبط با فلسفه دانست. کتاب هم به نقد زن‌ستیزی و حذف زنان از متن فلسفه توجه دارد و هم به پرسش‌های عمیق‌تر دربارهٔ ساختارهای مفهومی، دوگانه‌های فلسفی، جهان‌شمول‌گرایی ادعایی و نسبت فمینیسم با جریان اصلی فلسفه می‌پردازد.

مقدمه: این فصل بحث‌های اخیر دربارهٔ حضور نداشتن زنان در فلسفه، تصویر زنان در آثار فلسفی و دلایل مردانه دانستن این رشته را طرح می‌کند. همچنین ضرورت مرحلهٔ نخست نقد، یعنی آشکار کردن زن‌ستیزی و ارزش‌زدایی از زنان در سنت فلسفی، بررسی می‌شود و به نمونه‌هایی مانند ولستون‌کرافت اشاره می‌شود.

فلسفه و مردانگی: این فصل به این پرسش می‌پردازد که آیا می‌توان فلسفه را به معنایی عمیق «مردانه» دانست. بحث از عقل به‌ظاهر جهان‌شمول و بی‌طرف، سوژهٔ فلسفی بدون جنسیت و موقعیت اجتماعی، و نقد دیدگاه‌هایی مانند دیدگاه لوس ایریگاری و نانسی چودورو دربارهٔ روان‌شناسی مردانگی در فلسفه در این فصل مطرح می‌شود. در پایان، محدودیت‌های تبیین‌های کلی و غیرتاریخی از مردانگی بررسی می‌شود.

دوگانه‌ها: این فصل به گرایش سنت فلسفی به اندیشیدن در قالب دوگانه‌هایی مانند عقل و عاطفه، ذهن و بدن، فرهنگ و طبیعت، و مرد و زن می‌پردازد. نویسنده نشان می‌دهد که در این دوگانه‌ها معمولاً یک طرف بر دیگری برتری داده می‌شود و طرف فرودست به زنان نسبت داده می‌شود. سپس آرای دریدا دربارهٔ دوگانه‌ها و مفهوم فالوس‌محوری و نسبت آن با فمینیسم بررسی می‌شود.

فمینیسم و فلسفه: این فصل دربارهٔ نسبت میان فمینیسم و فلسفه و چیزی است که نویسنده آن را «طبیعت خط فاصله» می‌نامد؛ یعنی همان «و» در ترکیب «فمینیسم و فلسفه». بحث اصلی این است که بینش‌های فمینیستی اگر جدی گرفته شوند، چه تغییری در فلسفه ایجاد می‌کنند. نقد «جهان‌شمول‌گرایی دروغین»، توجه به موقعیت اجتماعی و تاریخی سوژه، و پرسش از آیندهٔ فلسفهٔ فمینیستی از محورهای این فصل است.

فمینیسم در فلسفه: این فصل دو تلقی از رابطهٔ فمینیسم با فلسفه را از هم جدا می‌کند: تلقی «ترکیب عطفی» یعنی «فمینیسم و فلسفه»، و تلقی «درونی» یعنی «فمینیسم در فلسفه». در تلقی نخست، آگاهی فمینیستی از بیرون بر سنت فلسفی اثر می‌گذارد و نقد جامع‌تری را دنبال می‌کند. در تلقی دوم، فمینیسم درون فلسفه و در گفت‌وگو با جریان اصلی عمل می‌کند و بر مشارکت نقادانه و تدریجی تأکید دارد. فصل مزایا و محدودیت‌های هر دو تلقی را بررسی می‌کند.

تعهدهای فلسفی: این فصل به تعهدهای بنیادین فلسفه، مانند آرمان حقیقت جهان‌شمول و کار انتزاعی، می‌پردازد و نشان می‌دهد که فمینیسم لزوماً به معنای رد این تعهدها نیست. تلقی «درونی» می‌تواند بدون کنار گذاشتن كل انتزاع، سوژهٔ انسانی را موجودی اجتماعی، تاریخی و درگیر با هویت و قدرت ببیند. در عین حال، این رویکرد می‌تواند نتایجی جهان‌شمول‌گرایانه دربارهٔ رفتارهای بنیادین انسانی تولید کند.

## این کتاب درباره چیست؟

کتاب «فلسفه و فمینیسم» از مجموعه راهنمای فلسفه بلک‌ول است. این کتاب دو مسئله را بررسی می‌کند که آیا اولاً فلسفه رویکردی کاملاً مردانه داشته است و ثانیاً آیا در فلسفه صدای زنانه هم وجود داشته است که مسکوت مانده باشد یا خیر.

## و مناسب چه کسانی است؟

– دانشجویان فلسفه.

– علاقه‌مندان به فمینیسم.

– افرادی که قصد دارند درباره رابطه فلسفه و فمینیسم بیشتر بدانند.