فهرست مطالب

• مقدمه
• حوزهٔ فلسفهٔ اخلاق
• نکوهش، ستایش و میل
• منش، فضایل و آزادی
• ارادهٔ آزاد و آزادی اخلاقی
• نظریه‌ای اخلاقی: سودگرایی
• بی‌طرفی
• چه انتظاری از یک نظریهٔ اخلاقی داریم؟
• فرااخلاق
• مسائلی برای بحث و گفت‌وگو
• فهرست منابع
• واژه‌نامه نمایه

این کتاب ترجمهٔ مدخل «اخلاق» از جان اسکروپسکی، فیلسوف اخلاق انگلیسی، است و در آن مهم‌ترین مسائل فلسفهٔ اخلاق به‌صورت فشرده و روشن معرفی و بررسی می‌شود. نویسنده ابتدا از ماهیت فلسفهٔ اخلاق، نسبت آن با دلالیل عمل و احساس، و مفاهیم بنیادی مانند نکوهش، ستایش، منش و فضیلت سخن می‌گوید؛ سپس به ارادهٔ آزاد و مسئولیت اخلاقی، سودگرایی، بی‌طرفی و انتظارات از یک نظریهٔ اخلاقی می‌پردازد. بخش پایانی کتاب به فرااخلاق، یعنی پرسش‌هایی دربارهٔ عینیت، صدق و کذب احکام اخلاقی و وضعیت معرفت‌شناختی آن‌ها اختصاص دارد. کتاب نه یک تاریخ مفصل فلسفهٔ اخلاق، بلکه نقشه‌ای فشرده از مسئله‌ها و نظریه‌های اصلی این حوزه است و برای آشنایی مقدماتی و نیمه‌تخصصی با مباحث اخلاقی مناسب است.

معرفی کوتاه بخش‌ها

۱. مقدمه: تعریف و دامنهٔ فلسفهٔ اخلاق، نسبت نظریه‌های هنجاری با فرااخلاق، و جایگاه پرسش‌های فلسفی دربارهٔ ارزش اخلاقی را توضیح می‌دهد.

۲. حوزهٔ فلسفهٔ اخلاق: نشان می‌دهد که پرسش‌های اخلاقی در فرهنگ‌های مختلف وجود داشته‌اند و فلسفهٔ اخلاق به‌عنوان نظریهٔ هنجاری عمل، با دلالیل عمل، باور و احساس سروکار دارد.

۳. نکوهش، ستایش و میل: مفهوم نکوهش اخلاقی را به‌عنوان یکی از مفاهیم محوری اخلاق بررسی می‌کند و نسبت آن را با ستایش، استحقاق سرزنش، احساسات اخلاقی و میل توضیح می‌دهد.

۴. منش، فضایل و آزادی: فضایل و رذایل را به‌عنوان ویژگی‌های منش و حساسیت به دلالیل عمل بررسی می‌کند و به نسبت آن‌ها با مسئولیت، توانایی و آزادی اخلاقی می‌پردازد.

۵. ارادهٔ آزاد و آزادی اخلاقی: مسئلهٔ جبر و اختیار و نسبت آن با نکوهش و مسئولیت اخلاقی را مطرح می‌کند و می‌پرسد آیا آزادی اخلاقی با تبعیت رفتار از قوانین علی سازگار است یا نه.

۶. نظریه‌ای اخلاقی: سودگرایی: سودگرایی کلاسیک، معیار به‌روزی، جمع‌گرایی اخلاقی و تفاوت‌های میان تقریرهای مختلف سودگرایی را شرح و نقد می‌کند.

۷. بی‌طرفی: به مسئلهٔ بی‌طرفی در توزیع به‌روزی، جمع یا میانگین به‌روزی، برابری و دشواری مقایسهٔ رفاه افراد می‌پردازد.

۸. چه انتظاری از یک نظریهٔ اخلاقی داریم؟: بررسی می‌کند که یک نظریهٔ اخلاقی چه کاری باید انجام دهد، چه اندازه باید عام و فراگیر باشد و چه نسبتی با ارزش‌های غیراخلاقی و عمل عملی دارد.

۹. فرااخلاق: پرسش‌هایی دربارهٔ عینیت احکام اخلاقی، صدق و کذب آن‌ها، نسبت‌شان با امور واقع، نقد دیدگاه هیوم و پوزیتیویسم منطقی، و امکان شناخت اخلاقی را بررسی می‌کند.

۱۰. مسائلی برای بحث و گفت‌وگو: پرسش‌هایی برای تأمل و بحث کلاسی دربارهٔ موضوع‌های اصلی کتاب فراهم می‌کند.