فهرست مطالب

• پیشگفتار
• بخش اول: مروری بر مباحث مقدماتی
• گفتار اول: شرح واژگان
  ۱. مجازات قضایی
  ۲. کیفرهای ترذیلی
  ۳. کرامت انسانی
• گفتار دوم: تاریخچه مجازات
  ۱. دوران باستان
  ۲. دوره جدید
• گفتار سوم: کیفرهای ترذیلی در اسناد حقوقی بین‌المللی و منطقه‌ای
• گفتار چهارم: نظریه‌های مجازات
  ۱. نظریه‌های سازگاریانه
  ۲. نظریه‌های فایده‌گرایانه
• بخش دوم: مخالفان کیفرهای ترذیلی
• گفتار اول: رویکردهای سازگاریانه
  ۱. رویکرد مبتنی بر کرامت انسانی
  ۲. شکنجه‌انگاری کیفرهای ترذیلی
  ۳. بی‌رحمانه بودن کیفرهای ترذیلی
• گفتار دوم: رویکرد فایده‌گرایانه
  ۱. تحقیقات کمیته کادگان
  ۲. مطالعه شورای مشورتی در خصوص نحوه رفتار با مجرمان در انگلستان
  ۳. نقدهای وارد بر مطالعات فوق
  ۴. سایر دلایل فایده‌گرایانه درباره کیفرهای بدنی
• بخش سوم: موافقان کیفرهای ترذیلی
• گفتار اول: رویکرد سازگاریانه
  ۱. نظریه نیومن
• گفتار دوم: رویکرد فایده‌گرایانه
  ۱. دیدگاه‌های متفکران اسلامی
  ۲. بررسی‌های آماری
  ۳. نقد و بررسی
• گفتار سوم: کیفرهای ترذیلی در چارچوب مبانی و ارزش‌های اسلامی
  ۱. مبانی اسلامی جرم‌انگاری و مجازات
  ۲. استدلال‌ها
• جمع‌بندی و نتیجه‌گیری پایانی
  فهرست منابع

این کتاب پژوهشی فلسفی، حقوقی و اخلاقی درباره کیفرهای ترذیلی است؛ یعنی مجازات‌هایی که علاوه بر رنج بدنی، با تحقیر مجرم همراه‌اند. نویسنده در آن، نمونه‌هایی مانند قطع عضو، رجم یا سنگسار، شلاق، اعدام، تبعید و تشهیر را از منظر اخلاقی بررسی می‌کند. تمرکز کتاب بر «چگونگی مجازات» است، نه صرفاً «چرایی مجازات»؛ بنابراین خودِ نوع و شیوه کیفر، مستقل از جرمی که برای آن تعیین شده، محل داوری اخلاقی قرار می‌گیرد.

بخش اول به مباحث مقدماتی اختصاص دارد: تعریف مجازات، کیفرهای ترذیلی و کرامت انسانی؛ تاریخچه مجازات در دوران باستان و دوره جدید؛ جایگاه این کیفرها در اسناد حقوقی بین‌المللی و منطقه‌ای؛ و نظریه‌های مجازات در دو دسته سازگاریانه و فایده‌گرایانه.

بخش دوم دیدگاه‌های مخالفان کیفرهای ترذیلی را بررسی می‌کند. در رویکرد سازگاریانه، استدلال‌هایی مانند مغایرت این کیفرها با کرامت انسانی، شکنجه‌انگاری و بی‌رحمانه بودن آنها مطرح و نقد می‌شود. در رویکرد فایده‌گرایانه نیز پژوهش‌های تجربی و آماری، از جمله تحقیقات کمیته کادگان و شورای مشورتی انگلستان، درباره ناکارآمدی بازدارندگی این کیفرها بررسی می‌شود.

بخش سوم به دیدگاه‌های موافق اختصاص دارد. نظریه گریم نیومن به عنوان دفاع سازگاریانه از کیفرهای بدنی معرفی و تحلیل می‌شود. سپس دیدگاه‌های فایده‌گرایانه، از جمله استدلال‌های برخی متفکران اسلامی و بررسی‌های آماری، ارائه می‌گردد. در پایان، کیفرهای ترذیلی در چارچوب مبانی و ارزش‌های اسلامی، با تکیه بر مبانی جرم‌انگاری و مجازات و استدلال‌های دینی، واکاوی می‌شود.

نویسنده در جمع‌بندی نشان می‌دهد که هیچ‌یک از دو رویکرد سازگاریانه و فایده‌گرایانه به تنهایی برای تبیین کامل وضعیت اخلاقی کیفرهای ترذیلی کافی نیست و معیارهای فایده‌گرایانه باید در چارچوب اصولی مانند کرامت انسانی، عدالت، استحقاق و تناسب جرم و مجازات فهم شوند. همچنین تفاوت حکم اخلاقی این کیفرها در گفتمان سکولار و گفتمان اسلامی، به ویژه با توجه به مباحثی مانند کرامت مشروط، زندگی پس از مرگ و کارکرد تطهیری مجازات، از نتایج مهم کتاب است.

## این کتاب درباره چیست؟

کتاب «کیفرهای ترذیلی» در صدد بررسی مجازات‌های تحقیرکننده که شامل قطع عضو، اعدام، رجم، تشهیر، تبعید و کلیه مجازات‌های بدنی است. نویسنده به‌بررسی این کیفرها از منظر مکاتب اخلاقی-فلسفی دوران جدید پرداخته و از دو رویکرد سزاگرایانه و فایده‌گرایانه دلایلی له یا علیه اینگونه مجازات‌ها آورده است.

## و مناسب چه کسانی است؟

– دانشجویان و کارشناسان حقوق عمومی، شهروندی و جزا

– دانشجویان فلسفه اخلاق

– قانون‌گذاران مجلس نمایندگان