فهرست کلی مطالب:

• مقدمه
• بخش اول: پیش از ابن‌سینا
• فصل اول: فیثاغوریان و افلاطون
• فصل دوم: ارسطو و ماجرای ماده
• فصل سوم: پس از ارسطو و پیش از افلوطین (اسپئوسیپس، کسنوکراتس، اقليدس مگارایی، افلاطونیان میانه، گنوسی‌ها، نومنیس)
• فصل چهارم: افلوطین
• فصل پنجم: پرکلس
• فصل ششم: دیگر جریان‌های فلسفی تا پیش از ابن‌سینا (شارحان ارسطو، فیلسوفان مسیحی، متفکران جهان اسلام: صابئین، سعدیا گائون، اخوان‌الصفا، ابن‌مسکویه، فارابی)
• بخش دوم: ابن‌سینا و منتقدانش
• فصل هفتم: ابن‌سینا (شر در رساله فی‌العشق؛ شر در الهیات شفاء: قوه، ماده، فقدان، ضرورت، قلت شر، تضاد؛ شر در اشارات)
• فصل هشتم: فخر رازی (نقد بنیان‌ها؛ نقد عدمی، مادی و ضروری بودن شر؛ نقد غلبه خیرات بر شرور در ماهیت و عالم)
• فصل نهم: دیگر منتقدان ابن‌سینا (ملاحمی، شهرستانی، سهروردی، مستشکلان خواجه نصیر)
• جمع‌بندی
• منابع

«از رنجی که نیست» پژوهشی تاریخی–فلسفی درباره یکی از کهن‌ترین پاسخ‌ها به مسئلۀ شر است: نظریۀ عدمی‌انگاری شر. نویسنده با ردیابی این نظریه از فیثاغورس تا فخر رازی نشان می‌دهد که شر چگونه در سنت فلسفی یونان و جهان اسلام امری عدمی، فقدانی و مادی فهم شده است. کتاب در دو بخش سازمان یافته است. بخش نخست به پیشینه یونانی می‌پردازد: فیثاغوریان و جدول دوستونی خیر و شر، افلاطون و آموزه‌های نانوشته، ارسطو و نسبت ماده با فقدان، افلاطونیان میانه، گنوسی‌ها، افلوطین و پرکلس. نویسنده نشان می‌دهد که افلوطین ماده را عین فقدان و شر فی‌نفسه می‌داند، اما پرکلس با نقد او، شر را امری وجودی، طفیلی و ناخواسته معرفی می‌کند که از خیر تغذیه می‌کند و علت واحدی ندارد. بخش دوم به ابن‌سینا و منتقدانش اختصاص دارد. ابن‌سینا شر را عدمی و مادی می‌داند و آن را به قوه، فقدان و ضرورت پیوند می‌زند. او در الهیات شفاء پنج تقسیم‌بندی از شرور ارائه می‌کند و در اشارات بر غلبه خیرات تأکید می‌کند. سپس فخر رازی با نقدهای الهیاتی و انسان‌شناسانه خود، ارکان نظریه ابن‌سینا را به چالش می‌کشد. او نه تنها عدمی، مادی و ضروری بودن شر را رد می‌کند، بلکه با تکیه بر اراده آزاد الهی و نقد حسن و قبح عقلی، هرگونه دفاع از عدل الهی را ناموفق می‌خواند و به نوعی بدبینی فلسفی نزدیک می‌شود. در پایان، نقدهای ملاحمی، شهرستانی، سهروردی و خواجه نصیر بررسی می‌شود.

نویسنده با استناد به متون اصلی و منابع معتبر، نشان می‌دهد که بخش مهمی از آثار یونانی درباره شر به عربی ترجمه نشده و همین فقدان، به عدم بازاندیشی فیلسوفان مسلمان در باب عدمی‌انگاری شر انجامیده است. این کتاب برای پژوهشگران فلسفه، الهیات و تاریخ اندیشه اسلامی منبعی ارزشمند و مستند است.