فهرست مطالب

• سخن ناشر
• مقدمه مترجم
• پیام مؤلف به خوانندگان فارسی‌زبان
• سپاس‌گزاری
• بخش اول: درباب آیین‌های عالم‌وسیطی: سه مرحله شتاب‌گیری
  ۱. مقدمه
  ۲. به سوی آیین‌های عالم‌وسیطی در ودها
  ۳. شلینگ، یا از ورطه اخلاق
  ۴. یک شیوه جدید ژست (جی. اچ. مید)
• بخش دوم: دو تغییر متوسط در عناصر آب و هوا
  ۵. «آب‌درمانی نفخه‌ای» فورباخ
  ۶. نَفَس هولدرلینی هایدگر
• بخش سوم: جوامع متنفس / جوامع صلح
  ۷. اخلاق نَفَس: دریدا، لویناس و ایریگاره
  ۸. نَفَس سکوت
• واژه‌نامه

این کتاب پژوهشی بینافرهنگی و بینارشته‌ای در فلسفۀ اخلاق، فلسفۀ دین، انسان‌شناسی فلسفی و فلسفۀ سیاست است. نویسنده می‌کوشد با تکیه بر عنصر نَفَس و تنفس، تبارشناسی تازه‌ای از بینافردیت و اخلاق عرضه کند و نشان دهد که «نَفَس» در سنت فلسفی غرب تا حد زیادی فراموش شده است. او در این مسیر از متون ودایی و اوپانیشادی هند باستان، و نیز از اندیشه‌های شلینگ، فورباخ، مید، هایدگر، دریدا، لویناس و ایریگاره بهره می‌گیرد.

مفهوم محوری کتاب «عالم وسیط» است؛ فضایی میانی میان فرد و دیگری، بدن و جهان، طبیعت و فرهنگ، که در آن ژست‌های اخلاقی مانند توجه، مراقبت، مهربانی و گوش‌دادن شکل می‌گیرند. نویسنده تنفس را نه فقط امری زیستی، بلکه بنیانی کیهان‌شناختی، معرفت‌شناختی و اخلاقی می‌داند و از طریق آن می‌کوشد راهی به سوی فرهنگ عدم خشونت و صلح بگشاید.

۱. مقدمه: طرح مسئله اخلاق بدن‌مند، نقد سوژۀ دکارتی و معرفی نَفَس به عنوان بدیل یا مکمل «من فکر می‌کنم، پس هستم». نویسنده مفهوم عالم‌وسیطی و نسبت آن با بینافردیت را معرفی می‌کند.

۲. به سوی آیین‌های عالم‌وسیطی در ودها: بررسی هرمنوتیک بینافرهنگی و خوانش فلسفی متون ودایی و اوپانیشادی؛ پیوند نَفَس، هوا، کلمه، آکشارا، برهمن و آتمن با نخستین ژست‌های اخلاقی و کیهان‌شناختی.

۳. شلینگ، یا از ورطه اخلاق: تحلیل فلسفۀ شلینگ در باب بنیان، خائوس، عشق، آزادی و شر؛ نسبت این اندیشه با سرود آفرینش ودایی و امکان تأسیس اخلاقی مبتنی بر پیوند و تفاوت.

۴. یک شیوه جدید ژست (جی. اچ. مید): بررسی نظریۀ ژست در مید، زمان‌مندی کنش متقابل، برهم‌کنش‌گرایی نمادین و نقش بدن، تنفس و ژست در شکل‌گیری خویشتن اجتماعی و اخلاقی.

۵. «آب‌درمانی نفخه‌ای» فورباخ: واکاوی فلسفۀ حساسیت فورباخ، نقد تصورانگاری هگلی، اهمیت عناصر آب و هوا، بدن، غذا، پوست و جنسیت در تأسیس بینافردیت و اخلاق.

۶. نَفَس هولدرلینی هایدگر: خوانش انتقادی هایدگر از طریق شعر هولدرلین، عناصر چهارگانه، هوا، سکوت و عالم‌وسیطی؛ همچنین بررسی محدودیت‌های اخلاقی اندیشه هایدگر و یادداشت‌نامه‌های سیاه.

۷. اخلاق نَفَس: دریدا، لویناس و ایریگاره: تحلیل نَفَس، روح، استنشاق و مسئولیت در دریدا و لویناس، نقد ایریگاره بر فراموشی هوا و تفاوت جنسی، و طرح نفخه‌شناسی اخلاقی مبتنی بر تنفس و سکوت.

۸. نَفَس سکوت: سکوت به عنوان آستانه و فضای پذیرش دیگری، نقد خشونت، ژست‌های محض، غیرخواهی و امکان فرهنگی مبتنی بر عدم خشونت و صلح.